Tìm

Hoàng thân Philip: Người đã chứng kiến một thế kỷ đầy xáo trộn

  • 13/04/2021 04:22
Ebiz - Sinh ra trong thời đại của các cuộc cách mạng, đến nay Hoàng thân Philip đã sống qua một thế kỷ đầy biến động, ông làm việc để đưa chế độ quân chủ Anh trở thành một nền tảng vững chắc trước các biến động của thời cuộc.

Hoàng thân Philip đã chứng kiến và chính ông tham gia vào nhiều biến động của thế kỷ, từ Chiến tranh thế giới thứ hai, sự tan rã của Đế chế Anh cho đến sự trỗi dậy của các quốc gia trong và sau Chiến tranh Lạnh.

Ông đã giúp củng cố chế độ quân chủ cùng với vợ mình, Nữ hoàng Elizabeth II, nhưng đã qua đời vào tuần trước (09/4/2021) ở tuổi 99 mà vẫn chưa thể yên tâm với Vương quốc Anh sau khi nước này bị rút khỏi Liên minh châu Âu, trong bối cảnh chủ nghĩa dân tộc và chủ nghĩa cực đoan đang gia tăng.

Hoàng thân Philip của Anh chào trong một buổi lễ đặc biệt Ngày đình chiến dưới Cổng Menin ở Ypres, Bỉ vào tháng 11 năm 2013. Ảnh AP

Margaret MacMillan, giáo sư danh dự về lịch sử quốc tế tại Đại học Oxford, cho biết: “Cuộc đời của ông ấy bắt đầu trong một thời điểm khủng hoảng, kết thúc trong một thời điểm khủng hoảng, và tất nhiên, đã chứng kiến ​​rất nhiều khủng hoảng trong suốt hành trình dài đó.

Philip sinh ra ở Corfu với tư cách là hoàng tử của Hy Lạp và Đan Mạch. Khi ông mới chập chững biết đi, gia đình ông phải chạy trốn khỏi Hy Lạp sau một cuộc đảo chính. Các chế độ quân chủ trên khắp châu Âu đang bị lật đổ khi các xã hội đối mặt với những biến động do hậu quả của Chiến tranh thế giới thứ nhất và đại dịch cúm chết người sau đó.

Ông nội của hoàng thân Philip, Vua George của Hy Lạp, đã bị ám sát 8 năm trước khi Philip chào đời, và những người thân thuộc hoàng gia Romanov của ông ở Nga đều bị giết sau khi Sa hoàng thoái vị vào thời điểm Cách mạng Bolshevik năm 1917.

MacMillan nói: “Đó là thời điểm mà nhiều thứ tưởng như rất ổn định nhưng lại đang dần biến mất. Có rất nhiều nỗi sợ hãi rằng những gì đã xảy ra ở Nga sẽ lan rộng khắp thế giới.”

Sử gia Ed Owens cho biết những năm đầu của Philip “là chìa khóa để thông báo về cách ông nhìn nhận chế độ quân chủ trong suốt quãng đời còn lại của mình”.

Theo Ed Owens, Philip xem chế độ quân chủ “như một thứ không nhất thiết phải tồn tại vĩnh viễn, mà phải được phổ biến”.

Được nuôi dưỡng bởi những người họ hàng ở Anh, Philip gia nhập Hải quân Hoàng gia và tham gia vào Chiến tranh Thế giới thứ hai trên các thiết giáp hạm ở Ấn Độ Dương, Địa Trung Hải và Thái Bình Dương. Hoàng gia châu Âu thấy mình bị chia rẽ vì chiến tranh: Hai trong số các chị gái của Philip có chồng là người Đức từng phục vụ cho phe Đức Quốc xã.

Năm 1947, Philip kết hôn với Công chúa Elizabeth của Anh, người con gái lớn của Vua George VI và là người sẽ trở thành nữ hoàng của vương quốc Anh.

Khi Elizabeth trở thành nữ hoàng ở tuổi 25 vào năm 1952, Philip đã từ bỏ sự nghiệp hải quân của mình và chuyên tâm ủng hộ bà và chế độ quân chủ. Ảnh AP

Nhà sử học người Anh Simon Schama, nói rằng đến từ “một châu Âu nơi không có gì là ổn định”, Philip đã chấp nhận sự vững chắc mà chế độ quân chủ của Anh mang lại và vai trò của nó như một trụ cột trung lập của đời sống công cộng, bên trên xung đột chính trị.

“Khi ông ấy tìm đường bước vào cuộc sống của người Anh… ông ấy không chỉ nắm lấy một gia đình hoàng gia, mà còn chấp nhận một thể chế, đó là chế độ quân chủ lập hiến”.

Khi Elizabeth trở thành nữ hoàng ở tuổi 25 vào năm 1952, Philip đã từ bỏ sự nghiệp hải quân của mình và chuyên tâm hỗ trợ nữ hoàng.

Nước Anh, mặc dù chiến thắng trong cuộc chiến, nhưng là một cường quốc mắc nợ và đang suy giảm, các thuộc địa của họ đang tan rã. Trong thời điểm đó, Philip đã cùng với nữ hoàng vợ ông giúp tạo ra nhóm các quốc gia thuộc Khối thịnh vượng chung, để cố gắng ràng buộc Anh và các thuộc địa cũ của nó với nhau trên cơ sở bình đẳng hơn.

Tổng thư ký Khối thịnh vượng chung Patricia Scotland cho biết trong một lời tri ân, rằng Philip đã tìm cách đưa “tình bạn thân thiết và tình đồng chí” mà ông từng trải qua khi còn là thủy thủ thời chiến vào mối quan hệ giữa các quốc gia, “để họ cùng gặt hái được thành quả hợp tác”.

Chính Philip và Nữ hoàng Elizabeth II từ năm 1953 đến nay đã thực hiện hơn 40.000 dặm công du tới 54 quốc gia thành viên của khối thịnh vượng chung.

Hoàng thân Philip và nữ hoàng Elizabeth II trong một sự kiện đặc biệt của hoàng gia

Theo Scotland “Công chúa Hoàng gia của ông ấy có tầm nhìn xa về tiềm năng của sự kết nối Khối thịnh vượng chung, và các phương pháp tiếp cận của ông ấy nhằm tập hợp mọi người từ nhiều nguồn gốc khác nhau để thúc đẩy phát triển các kỹ năng lãnh đạo được coi là dũng cảm và sáng tạo”.

Ở Anh, Philip đã giúp chèo lái chế độ quân chủ qua nhiều thập kỷ suy giảm sự tôn trọng xã hội vào một thế giới truyền thông đại chúng, nơi mọi người yêu cầu sự thân mật từ các biểu tượng của họ.

Ông là người đóng vai trò quan trọng trong việc đảm bảo lễ đăng quang của nữ hoàng được truyền hình trực tiếp vào năm 1952. Nhiều gia đình Anh lúc đó đã tất bật mua sắm TiVi chỉ để phục vụ dịp này, và nó đã trở thành màn trình diễn truyền hình đại chúng đầu tiên và lớn nhất của đất nước Anh.

“Từ rất sớm, ông ấy đã nhìn thấy… những lợi ích tích cực của truyền thông đại chúng như một cách để nâng cao hình ảnh công khai của chế độ quân chủ,” Owens nói.

“Có rất nhiều lời bàn tán về Philip như một kiểu hiện diện cổ hủ, chắc chắn là vào cuối đời ông ấy. Nhưng trên thực tế, kể từ thời điểm trở thành hoàng gia Anh vào năm 1947, ông ấy được xem như một binh chủng hiện đại hóa thực sự”.

Philip cũng là một nhà môi trường học đầu tiên và là một nhà vô địch về công nghệ. Hôm thứ Hai, Thủ tướng Anh Boris Johnson lưu ý, rằng Philip là “một trong những người đầu tiên ở đất nước này sử dụng điện thoại di động”. Còn theo cháu trai của ông, Hoàng tử Harry, vào cuối những năm 90, ông đã thực hiện các cuộc gọi Zoom trên máy tính xách tay… Điều đó cho thấy những nắm bắt nhanh nhạy vượt tầm của ông trước những biến đổi của thế giới và xu hướng của thế giới.

Nhiều thập kỷ mang đến những rắc rối cho gia đình, diễn ra trước công chúng: cuộc ly hôn của 3 trong số 4 người con của Philip và nữ hoàng; cái chết của Công nương Diana năm 1997; Tình bạn của Hoàng tử Andrew với Jeffrey Epstein, một nhà tài chính người Mỹ đã chết trong nhà tù ở New York vào năm 2019 trong khi chờ xét xử về tội buôn bán tình dục; và sự tự đày đọa của Hoàng tử Harry và vợ của anh, Meghan, giữa những cáo buộc về phân biệt chủng tộc từ giới truyền thông lẫn trong gia đình hoàng gia.

Tuy nhiên, gần 70 năm sau khi Elizabeth trở thành nữ hoàng, bà là một nhân vật được yêu mến cùng với vị quốc vương duy nhất mà hầu hết người Anh đều biết – và Chế độ quân chủ dường như được an toàn.

Nhưng với việc Anh phải đối mặt với một mối quan hệ mới không mấy suôn sẻ với các nước láng giềng châu Âu, những người theo chủ nghĩa dân tộc Scotland đang thúc đẩy một cuộc bỏ phiếu độc lập và Brexit làm lung lay tiến trình hòa bình ở Bắc Ireland, tương lai của cả vương miện và đất nước là không chắc chắn. Nữ hoàng đã 94 tuổi và một ngày nào đó sẽ được kế vị bởi con trai bà, Thái tử Charles, một hoàng gia ít nổi tiếng hơn nhiều.

“Có vấn đề về gia đình hoàng gia – tương lai của nó là gì? Sau đó, có vấn đề về nước Anh – tương lai của nước này là gì?” MacMillan nói. “Tôi nghĩ bây giờ có một câu hỏi lớn về tương lai của trật tự quốc tế. Chúng ta đang nhìn thấy một giai đoạn chuyển đổi?

“Cuộc đời của Philip gắn với khoảnh khắc chuyển giao vĩ đại vào cuối cuộc Chiến tranh thế giới thứ nhất và có lẽ, có thể là khoảnh khắc chuyển tiếp thực sự lớn trong hậu quả của Chiến tranh Lạnh.”

Đức Minh

Theo AP